18 Δεκ 2007
Είμαστε πια πρωταθλητές!
Το Πειραματικό Λύκειο Ηρακλείου κέρδισε το σχολικό πρωτάθλημα Πετοσφαίρισης Λυκείων ν. Ηρακλείου μετά από ένα συναρπαστικό αγώνα με το Λύκειο Αρχανών, με σκορ 2-1.
17 Δεκ 2007
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΡΑΣ , ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ.
Αυτή η φωτογραφία δημοσιεύτηκε σε μια ινδική εφημερίδα με την ακόλουθη λεζάντα:«Μόνο οποίος είναι φτωχός ενεργεί με τόση γενναιοδωρία….. Τι θλιβερό που ο άνθρωπος δεν είναι πάντα έτσι»
……Σκέπτομαι πως μόνον οποίος είναι αληθινά "Πλούσιος"...ενεργεί έτσι….
6 Δεκ 2007
31 Οκτ 2007
Σχολείο για... κλάματα στη Μεσαρά
Της Σοφίας Τσεντελιέρου
Ένα Αθλητικό Σχολείο χωρίς καθηγητές Φυσικής Αγωγής, χωρίς αποδυτήρια και με απαράδεκτους χώρους για τις προπονήσεις μπορεί να λειτουργήσει; Και όμως, την εικόνα αυτή παρουσιάζουν το Γυμνάσιο-ΤΑΔ και το Λύκειο-ΕΤΑΔ Πόμπιας.
Η φωνή των μαθητών και των γονιών τους δεν ακούγεται και το γεγονός ότι προχώρησαν σε κινητοποιήσεις σε μια περίοδο που εκατοντάδες σχολεία σε όλη τη χώρα βρίσκονται υπό κατάληψη, ίσως να μην τους ευνοεί. Ωστόσο, αισθάνονται ότι το ποτήρι ξεχείλισε και αδυνατούν να διανοηθούν πως τα αθλητικά τμήματα που ιδρύθηκαν πριν πέντε χρόνια δε στηρίζονται από την Πολιτεία. Οι μαθητές των αθλητικών τμημάτων του Γυμνασίου και του Λυκείου Πόμπιας ποτέ στο παρελθόν δεν είχαν διεκδικήσει με κινητοποιήσεις τα αυτονόητα, όμως φέτος η κατάσταση είναι χειρότερη από κάθε άλλη χρονιά. Τελευταία μέρα του Οκτώβρη σήμερα και ακόμα δεν έχουν τοποθετηθεί καθηγητές Φυσικής Αγωγής στο σχολείο, ενώ παράλληλα υπάρχουν και κενά καθηγητών για τα μαθήματα γενικής παιδείας. Οι μαθητές πρόκειται να συμμετάσχουν σε αγώνες και για την προετοιμασία τους στρέφονται στα αθλητικά σωματεία. Τα προβλήματα δε σταματούν εκεί. Οι αθλητικές εγκαταστάσεις βρίσκονται σε κακή κατάσταση, ενώ το σχολείο δε διαθέτει αποδυτήρια και οι μαθητές αναγκάζονται να χρησιμοποιούν τις αίθουσες διδασκαλίας και τις τουαλέτες.
Η κατάσταση αυτή οδήγησε τους μαθητές, με τη συμπαράσταση των γονιών τους, σε αποχή από τα μαθήματά τους από προχθές. Μάλιστα, χθες οι μαθητές των κλασικών τμημάτων του Γυμνασίου και του Λυκείου Πόμπιας προχώρησαν σε κατάληψη, ως ένδειξη συμπαράστασης στους συμμαθητές τους. Επίσης, τη Δευτέρα μαθητές και γονείς πραγματοποίησαν πορεία πέντε χιλιομέτρων για να συναντηθούν με το δήμαρχο Μοιρών, απʼ τον οποίο ζήτησαν νʼ αυξηθούν τα κονδύλια για τις λειτουργικές ανάγκες του σχολείου.
Στα όριά τους έχουν φθάσει μαθητές και γονείς
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Γυμνασίου-ΤΑΔ Πόμπιας π. Νεκτάριος Γουρλεμάκης υπογραμμίζει ότι οι γονείς είναι αναγκασμένοι να βρεθούν στο πλευρό των μαθητών, γιατί αναγνωρίζουν ότι τα αιτήματά τους είναι δίκαια, ενώ υποστηρίζει ότι η Πολιτεία αντιμετωπίζει με αδιαφορία το σχολείο. «Τα παιδιά μας για να γίνουν δεκτά στο σχολείο πρέπει να πληρούν κάποιες προϋποθέσεις. Εμείς είμαστε εντάξει απʼ αυτή την άποψη. Θέλουμε λοιπόν και η Πολιτεία να είναι εντάξει απέναντί μας» αναφέρει ο ίδιος και συνεχίζει «Το Αθλητικό Σχολείο Πόμπιας είναι το στολίδι της Μεσαράς. Έχουμε παιδιά ποιότητας, αθλητές, που είναι ενεργοί, παίρνουν μέρος σε παγκρήτιους και πανελλήνιους αγώνες με διακρίσεις».
Οι γονείς των μαθητών αναφέρουν ότι πρέπει άμεσα να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες στους αθλητικούς χώρους του σχολείου, ώστε να είναι κατάλληλοι για τις προπονήσεις. «Ενώ στην Πόμπια υπάρχουν υποδομές για αθλητικές εγκαταστάσεις, είναι οι ίδιες από τότε που φτιάχτηκε το σχολείο το 1930. Θέλουν εκσυγχρονισμό και αυτό λέμε και στο Γραφείο Φυσικής Αγωγής. Θέλουμε να καταλάβουν και να σκύψουν, να δουν πιο ζεστά το θέμα του Αθλητικού. Το ίδιο ζητήσαμε και τη Δευτέρα από το δήμαρχο Μοιρών. Δεν πήραμε μια απάντηση θετική. Του ζητήσαμε να δώσει περισσότερες επιχορηγήσεις για τις λειτουργικές ανάγκες του σχολείου και δε δεσμεύθηκε. Είπε ότι δεν υπάρχουν λεφτά» λέει ο π.Νεκτάριος Γουρλεμάκης και προσθέτει ότι από τις αρχές Σεπτεμβρίου διατέθηκαν 10.000 ευρώ για τις λειτουργικές ανάγκες του σχολείου και αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν χρήματα ούτε για πετρέλαιο! Εκτός απʼ αυτά, η προσωπική εργασία γονιών και καθηγητών για τη συντήρηση του σχολείου είναι σημαντική και πολύ συχνή, όπως συχνά γίνονται και δωρεές για τις ανάγκες του.
Καταλήγοντας ο πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Γυμνασίου λέει «Θέλουμε να σκύψουν στα προβλήματά μας, να χτυπηθούν οι πληγές του αθλητικού, να μπουν σωστά θεμέλια. Είμαστε κατά των καταλήψεων. Δε θέλουμε αυτά τα πράγματα. Είναι αντιπαιδαγωγικά για μένα, αλλά αυτή τη στιγμή είναι αναγκαίο κακό. Μας είπαν ότι στις 20 Οκτωβρίου θα είχε λυθεί το θέμα των προπονητών. Θέλαμε δώδεκα γυμναστές και δεν έχουν έρθει. Τα παιδιά στις 8 Νοεμβρίου δίνουν τον πρώτο αγώνα στο βόλεϋ, απʼ τον οποίο θα εξαρτηθεί αν θα συμμετάσχουν σε πανελλαδικούς αγώνες και δεν έχουν προπονητή, μόνο στα σωματεία που πηγαίνουν!».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Λυκείου-ΕΤΑΔ Πόμπιας Αριστοτέλης Μπαστάκης περιγράφει την κατάσταση λέγοντας «Στον ανοιχτό στίβο η κατάσταση είναι ακριβώς όπως ήταν από τη στέγαση του σχολείου εδώ, δηλαδή με χώμα και χαλίκια! Σʼ αυτό το χώρο αν μπορεί κανείς να
διανοηθεί κάνουν προπόνηση τα παιδιά του στίβου. Και το ποδόσφαιρο προπονείται εδώ όταν δε μπορεί να πάει στο κανονικό γήπεδο και κάνουν και τις προπονήσεις του βόλεϊ. Βέβαια, υπάρχει ένα κλειστό γυμναστήριο που εξυπηρετεί και το βόλεϊ και την ξιφασκία, αλλά επειδή οι ώρες είναι ίδιες δεν εξυπηρετεί όλα τα παιδιά». Ο κ.Μπαστάκης αναφέρει ακόμα ότι οι μαθητές που φοιτούν φέτος στη Βʼ Λυκείου εδώ και πέντε χρόνια έχουν περάσει από… σαράντα κύματα, καθώς έχουν αντιμετωπίσει τεράστιες δυσκολίες. Έτσι, οι γονείς αποφάσισαν να στηρίξουν την κινητοποίησή τους και όπως τονίζει ο ίδιος, θα συνεχιστεί έως ότου υπάρξουν τα πρώτα αποτελέσματα.
Ενώ το ημερήσιο πρόγραμμα των αθλητικών τμημάτων περιλαμβάνει οκτώ ώρες, μέχρι και σήμερα γίνονται εξάωρα, λόγω της έλλειψης καθηγητών. Όμως αυτό είναι πια κάτι συνηθισμένο για τους μαθητές… Η μαθήτρια της Βʼ Λυκείου του ΕΤΑΔ Πόμπιας Λία Φασουλάκη αναφέρει χαρακτηριστικά ότι εδώ και πέντε χρόνια οι καθηγητές Φυσικής Αγωγής τοποθετούνται στο σχολείο ένα και ενάμιση μήνα μετά την έναρξη των μαθημάτων. «Φέτος έχει ξεχειλίσει το ποτήρι. Μπαίνει Νοέμβρης και δεν έχει έρθει κανένας προπονητής. Ναι μεν υπάρχουν αθλητικές εγκαταστάσεις, αλλά δεν είναι καθόλου εκσυγχρονισμένες. Ειδικά τα τμήματα του στίβου αναγκάζονται να κάνουν στα χαλίκια προπόνηση. Το αθλητικό δε στηρίζεται καθόλου από την πολιτεία» υπογραμμίζει η ίδια.
Ερώτηση στη Βουλή
Με αφορμή τις διαμαρτυρίες γονέων και μαθητών του Αθλητικού Σχολείου Πόμπιας, ο βουλευτής Μανόλης Στρατάκης απηύθυνε Ερώτηση προς τους υπουργούς Παιδείας και Πολιτισμού, ζητώντας να γίνει γνωστό αν προτίθενται να καλύψουν άμεσα όλες τις θέσεις καθηγητών Φυσικής Αγωγής του Σχολείου και να χρηματοδοτήσουν επαρκώς τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηρακλείου, προκειμένου να δημιουργηθούν οι κατάλληλες και αναγκαίες αθλητικές υποδομές αλλά και να συντηρηθούν οι υφιστάμενες.
Γραφιάδες
Του Κώστα Κωνσταντίνου*(φιλόλογος καθηγητής στο Πειραματικό Λύκειο Ηρακλείου, kkekostas@gmail.com)
....Με όλους τούτους μαζί μένει στο τέλος και ο δάσκαλος. Με την κρυφή χαρά του μοναχικού που φωνάζει, κι ας μην ακούγεται. Εκείνου που γνωρίζει ότι τόσα χρόνια «μας σκότωσαν τους αρχηγούς/ κι επιστρέφουμε ακέφαλοι/ μʼ οδηγό (τι να κάναμε;) ένα γραφιά./ Όμως η αλήθεια είναι πως αυτοί οι γραφιάδες/ ξέρουν να βρίσκουν τη θάλασσα» (Κ. Μόντης, Κάθοδος των Μυρίων).
Παρακολουθώ την πολιτική κατάσταση. Και δεν εννοώ μόνο τις ενέργειες των πολιτικών αλλά κυρίως τη σχέση των πολιτών με τα γενικότερα ζητήματα της πατρίδας μας. Γιατί όταν η απογοήτευση από τους πολιτικούς οδηγεί και στην άρνηση της πολιτικής, τότε το πρόβλημα δεν το έχουν οι πολιτικοί - κατά γενική ομολογία σπάνια συνταξιοδοτούνται. Απεναντίας, το φορτώνονται οι πολίτες, μιας και πουθενά δεν έχουν εφευρεθεί μέχρι σήμερα άλλου είδους υπομονετικότερα υποζύγια. Όταν απαξιώνονται οι πολιτικοί και δεν καταξιώνεται η πολιτική τόσο το χειρότερο για τους πολίτες. Συγκρούεσαι με ένα αντικείμενο; Κακό του κεφαλιού σου.
Ποιος τολμά να ισχυριστεί ότι πρέπει να καταργηθεί η Ιατρική επειδή κάποιοι ασυνείδητοι μπορεί να παίρνουν φακελάκι; Ποιος νουνεχής άνθρωπος ζητά την κατάργηση της Παιδείας επειδή μερικοί εκπαιδευτικοί και το Υπουργείο αποδεικνύονται ίσως ανεπαρκείς; Προφάσεις εν αμαρτίαις. Για να δικαιολογούμε ως κοινωνία τα χρονίζοντα προβλήματα.
Ο κόσμος μας αυτός του νόμου της αγοράς, δηλαδή της συμφεροντολογικής διαπλοκής και της φενάκης, του ενθουσιασμού και της παραίτησης, γνωρίζει καλά τη μέθοδο να κατασκευάζει τους πελάτες του. Στήνει τη μεγαλύτερη παγίδα στον εαυτό του και στους συνανθρώπους του όποιος υποκύπτει στην εξωφρενική ιδεολογία του ωχαδερφισμού. Πιάνεται στο καλοστημένο δόκανο της εξουσίας. Ότι είναι δήθεν η πολιτική βρώμικη υπόθεση. Και για τα λαμόγια. Για να έχουν έτσι πεδίο ελεύθερο. Με τους σκεπτόμενους πολίτες έξω από το χορό. Εάν όμως τόσα πράγματα μπορούν να πιστέψουν οι άνθρωποι, όσα οι ίδιοι είναι σε θέση να πραγματοποιήσουν, εάν η ανικανότητα των άλλων εκλαμβάνεται ως η απόδειξη αυτής τους της ιδεοληψίας, τότε υποκρύπτεται από τη μια ο ηττοπαθής εγωισμός της αδυναμίας του μικρού Μήτσου και από την άλλη η ανακουφιστική λύτρωση που του δωρίζει η προστατευτική θαλπωρή της μάζας.
Διακρίνω επομένως αυτούς που αδιαφορούν πλήρως για τα πολιτικά τεκταινόμενα, αντιμετωπίζοντας την κοινωνία ως μία μηχανιστική κατασκευή που λειτουργεί από του αυτομάτου. Και όποιος πρόλαβε, τον Κύριον είδε. Ο καθένας, λένε, δουλεύει για την πάρτη του. Υπάρχουν ακόμα και εκείνοι που ανησυχούν για o,τι γίνεται γύρω τους αλλά μέχρις εδώ μόνο. Αισθάνονται τόσο πιεσμένοι ώστε θεωρούν ματαιοπονία την όποια προσπάθεια για βελτίωση του κόσμου. Αυτά είναι για τους άλλους. Είναι και όσοι ταυτίζονται λίγο ή πολύ με ένα κομματικό φορέα, στο πλαίσιο της αστικής μας δημοκρατίας, εναποθέτοντας εκεί - συχνά με προσπάθεια είναι αλήθεια σκληρή αλλά όμως και με ευλαβική προσμονή - τον κατάλογο των επιθυμιών τους. Ευγενής η πρόθεση αλλά μεσσιανική η νοοτροπία. Στο τέλος και αυτοί, όπως και οι προηγούμενοι, θα αναγκαστούν να παραδεχτούν ότι «δύο πλάσματα του Θεού, το πρόβατον και η μέλισσα, έχουν τον αλτρουισμόν ή την παραφροσύνην τόσον ισχυράν, ώστε εκεί όπου ώρμησεν ο αρχηγός, να ακολουθούν πιστά, έστω και αν βλέπουν τον θάνατον εμπρός των» (Στ. Γρανίτσας, «Τʼ αγριομελίσσι», Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου).
Συναντά κανείς στον τόπο μας και μια άλλη κατηγορία ανθρώπων. Θέλω να πιστεύω πολυπληθή αλλά αθόρυβη. Όσους ασχολούνται με την πολιτική. Όχι κατʼ ανάγκη κοντά στους πολιτικούς. Συζητούν, διαμαρτύρονται ενεργούν λόγω και έργω. Αυτούς που μπορεί να μη συμφωνούν με τον Ροΐδη, όταν ισχυρίζεται ότι κόμμα είναι (έχουμε κάνει κάποια πρόοδο βρε αδερφέ, μετά από τόσα χρόνια...) «ομάς ανθρώπων ειδότων νʼ αναγινώσκωσι και νʼ ανορθογραφώσιν, εχόντων χείρας και πόδας υγιείς αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες, ενούμενοι υπό ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι νʼ αναβιβάσωσιν αυτόν διά παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παράσχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι» («Πολιτικόν δελτίον», Ασμοδαίος). Καλού κακού όμως έχουν και το νου τους. Είναι οι άνθρωποι που δεν περιμένουν τις μαθητικές καταλήψεις για να ανακαλύψουν ξαφνικά, με όψιμη ανησυχία, ότι κάτι σάπιο υπάρχει στα σχολεία μας.
Που δεν αποδέχονται καθόλου (μα καθόλου) ως φυσιολογικό, αλλά αντιλαμβάνονται ως προσβολή στη λογική και στην ευαισθησία τους, το να μην λειτουργεί, από την πρώτη μέρα κιόλας, το σχολείο με πλήρεις κανονικούς ρυθμούς. Και επιτέλους δεν χάβουν το παραμύθι των τεχνοκρατών της εκπαίδευσης ότι το πρόβλημα λύνεται με συνεχείς πειραματισμούς στο εξεταστικό σύστημα. Ούτε ότι φταίνε τα βιβλία, που ούτως ή άλλως πρέπει να αλλάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Με αυτό τον τρόπο πολιτεύεται η πάστα αυτή των ανθρώπων, χωρίς να αφορίζει ως υγιή αντίδραση την απομάκρυνση της νέας γενιάς από την πολιτική. Αντίθετα, κλαίει για το αύριο που εξαργυρώνεται σπάταλα σήμερα.
Με όλους τούτους μαζί μένει στο τέλος και ο δάσκαλος. Με την κρυφή χαρά του μοναχικού που φωνάζει, κι ας μην ακούγεται. Εκείνου που γνωρίζει ότι τόσα χρόνια «μας σκότωσαν τους αρχηγούς/ κι επιστρέφουμε ακέφαλοι/ μʼ οδηγό (τι να κάναμε;) ένα γραφιά./ Όμως η αλήθεια είναι πως αυτοί οι γραφιάδες/ ξέρουν να βρίσκουν τη θάλασσα» (Κ. Μόντης, Κάθοδος των Μυρίων).
*
....Με όλους τούτους μαζί μένει στο τέλος και ο δάσκαλος. Με την κρυφή χαρά του μοναχικού που φωνάζει, κι ας μην ακούγεται. Εκείνου που γνωρίζει ότι τόσα χρόνια «μας σκότωσαν τους αρχηγούς/ κι επιστρέφουμε ακέφαλοι/ μʼ οδηγό (τι να κάναμε;) ένα γραφιά./ Όμως η αλήθεια είναι πως αυτοί οι γραφιάδες/ ξέρουν να βρίσκουν τη θάλασσα» (Κ. Μόντης, Κάθοδος των Μυρίων).
Παρακολουθώ την πολιτική κατάσταση. Και δεν εννοώ μόνο τις ενέργειες των πολιτικών αλλά κυρίως τη σχέση των πολιτών με τα γενικότερα ζητήματα της πατρίδας μας. Γιατί όταν η απογοήτευση από τους πολιτικούς οδηγεί και στην άρνηση της πολιτικής, τότε το πρόβλημα δεν το έχουν οι πολιτικοί - κατά γενική ομολογία σπάνια συνταξιοδοτούνται. Απεναντίας, το φορτώνονται οι πολίτες, μιας και πουθενά δεν έχουν εφευρεθεί μέχρι σήμερα άλλου είδους υπομονετικότερα υποζύγια. Όταν απαξιώνονται οι πολιτικοί και δεν καταξιώνεται η πολιτική τόσο το χειρότερο για τους πολίτες. Συγκρούεσαι με ένα αντικείμενο; Κακό του κεφαλιού σου.
Ποιος τολμά να ισχυριστεί ότι πρέπει να καταργηθεί η Ιατρική επειδή κάποιοι ασυνείδητοι μπορεί να παίρνουν φακελάκι; Ποιος νουνεχής άνθρωπος ζητά την κατάργηση της Παιδείας επειδή μερικοί εκπαιδευτικοί και το Υπουργείο αποδεικνύονται ίσως ανεπαρκείς; Προφάσεις εν αμαρτίαις. Για να δικαιολογούμε ως κοινωνία τα χρονίζοντα προβλήματα.
Ο κόσμος μας αυτός του νόμου της αγοράς, δηλαδή της συμφεροντολογικής διαπλοκής και της φενάκης, του ενθουσιασμού και της παραίτησης, γνωρίζει καλά τη μέθοδο να κατασκευάζει τους πελάτες του. Στήνει τη μεγαλύτερη παγίδα στον εαυτό του και στους συνανθρώπους του όποιος υποκύπτει στην εξωφρενική ιδεολογία του ωχαδερφισμού. Πιάνεται στο καλοστημένο δόκανο της εξουσίας. Ότι είναι δήθεν η πολιτική βρώμικη υπόθεση. Και για τα λαμόγια. Για να έχουν έτσι πεδίο ελεύθερο. Με τους σκεπτόμενους πολίτες έξω από το χορό. Εάν όμως τόσα πράγματα μπορούν να πιστέψουν οι άνθρωποι, όσα οι ίδιοι είναι σε θέση να πραγματοποιήσουν, εάν η ανικανότητα των άλλων εκλαμβάνεται ως η απόδειξη αυτής τους της ιδεοληψίας, τότε υποκρύπτεται από τη μια ο ηττοπαθής εγωισμός της αδυναμίας του μικρού Μήτσου και από την άλλη η ανακουφιστική λύτρωση που του δωρίζει η προστατευτική θαλπωρή της μάζας.
Διακρίνω επομένως αυτούς που αδιαφορούν πλήρως για τα πολιτικά τεκταινόμενα, αντιμετωπίζοντας την κοινωνία ως μία μηχανιστική κατασκευή που λειτουργεί από του αυτομάτου. Και όποιος πρόλαβε, τον Κύριον είδε. Ο καθένας, λένε, δουλεύει για την πάρτη του. Υπάρχουν ακόμα και εκείνοι που ανησυχούν για o,τι γίνεται γύρω τους αλλά μέχρις εδώ μόνο. Αισθάνονται τόσο πιεσμένοι ώστε θεωρούν ματαιοπονία την όποια προσπάθεια για βελτίωση του κόσμου. Αυτά είναι για τους άλλους. Είναι και όσοι ταυτίζονται λίγο ή πολύ με ένα κομματικό φορέα, στο πλαίσιο της αστικής μας δημοκρατίας, εναποθέτοντας εκεί - συχνά με προσπάθεια είναι αλήθεια σκληρή αλλά όμως και με ευλαβική προσμονή - τον κατάλογο των επιθυμιών τους. Ευγενής η πρόθεση αλλά μεσσιανική η νοοτροπία. Στο τέλος και αυτοί, όπως και οι προηγούμενοι, θα αναγκαστούν να παραδεχτούν ότι «δύο πλάσματα του Θεού, το πρόβατον και η μέλισσα, έχουν τον αλτρουισμόν ή την παραφροσύνην τόσον ισχυράν, ώστε εκεί όπου ώρμησεν ο αρχηγός, να ακολουθούν πιστά, έστω και αν βλέπουν τον θάνατον εμπρός των» (Στ. Γρανίτσας, «Τʼ αγριομελίσσι», Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου).
Συναντά κανείς στον τόπο μας και μια άλλη κατηγορία ανθρώπων. Θέλω να πιστεύω πολυπληθή αλλά αθόρυβη. Όσους ασχολούνται με την πολιτική. Όχι κατʼ ανάγκη κοντά στους πολιτικούς. Συζητούν, διαμαρτύρονται ενεργούν λόγω και έργω. Αυτούς που μπορεί να μη συμφωνούν με τον Ροΐδη, όταν ισχυρίζεται ότι κόμμα είναι (έχουμε κάνει κάποια πρόοδο βρε αδερφέ, μετά από τόσα χρόνια...) «ομάς ανθρώπων ειδότων νʼ αναγινώσκωσι και νʼ ανορθογραφώσιν, εχόντων χείρας και πόδας υγιείς αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες, ενούμενοι υπό ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι νʼ αναβιβάσωσιν αυτόν διά παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παράσχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι» («Πολιτικόν δελτίον», Ασμοδαίος). Καλού κακού όμως έχουν και το νου τους. Είναι οι άνθρωποι που δεν περιμένουν τις μαθητικές καταλήψεις για να ανακαλύψουν ξαφνικά, με όψιμη ανησυχία, ότι κάτι σάπιο υπάρχει στα σχολεία μας.
Που δεν αποδέχονται καθόλου (μα καθόλου) ως φυσιολογικό, αλλά αντιλαμβάνονται ως προσβολή στη λογική και στην ευαισθησία τους, το να μην λειτουργεί, από την πρώτη μέρα κιόλας, το σχολείο με πλήρεις κανονικούς ρυθμούς. Και επιτέλους δεν χάβουν το παραμύθι των τεχνοκρατών της εκπαίδευσης ότι το πρόβλημα λύνεται με συνεχείς πειραματισμούς στο εξεταστικό σύστημα. Ούτε ότι φταίνε τα βιβλία, που ούτως ή άλλως πρέπει να αλλάζουν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Με αυτό τον τρόπο πολιτεύεται η πάστα αυτή των ανθρώπων, χωρίς να αφορίζει ως υγιή αντίδραση την απομάκρυνση της νέας γενιάς από την πολιτική. Αντίθετα, κλαίει για το αύριο που εξαργυρώνεται σπάταλα σήμερα.
Με όλους τούτους μαζί μένει στο τέλος και ο δάσκαλος. Με την κρυφή χαρά του μοναχικού που φωνάζει, κι ας μην ακούγεται. Εκείνου που γνωρίζει ότι τόσα χρόνια «μας σκότωσαν τους αρχηγούς/ κι επιστρέφουμε ακέφαλοι/ μʼ οδηγό (τι να κάναμε;) ένα γραφιά./ Όμως η αλήθεια είναι πως αυτοί οι γραφιάδες/ ξέρουν να βρίσκουν τη θάλασσα» (Κ. Μόντης, Κάθοδος των Μυρίων).
*
30 Οκτ 2007
Ευτοπία, ουτοπία, ατοπία. Ζοζέ Σαραμάγκου
May 31st, 2007 — Gea
Οφείλω να σας πω μια κακή είδηση: εγώ δεν είμαι ουτοπιστής. Και μια χειρότερη είδηση: Θεωρώ την έννοια της ουτοπίας ανώφελη και αρνητική, όπως είναι και η ιδέα ότι μετά τον θάνατό μας πηγαίνουμε στον παράδεισο. Θα προσπαθήσω να δείξω στη συνέχεια ότι υπάρχει ένα ζήτημα που είναι οργανικά συνδεδεμένο με την ουτοπία ή με την ουτοπική σκέψη ή με τη διακαή επιθυμία της ανθρώπινης ύπαρξης να βελτιώνει τη ζωή της όχι μόνον υλικά αλλά και πνευματικά και ηθικά: η αναζωογόνηση, η εκ νέου επινόηση της δημοκρατίας. Πριν μιλήσουμε για τον Δον Κιχώτη, πρέπει να πούμε ότι για τα 5 δισεκατομμύρια πρόσωπα που ζουν μέσα στην αθλιότητα η λέξη ουτοπία δεν σημαίνει απολύτως τίποτα (…).
Στην πραγματικότητα, ο Δον Κιχώτης δεν είναι ουτοπιστής. Στο βάθος είναι ένας πραγματιστής με την καλύτερη έννοια της λέξης, γιατί αυτή η λέξη μπορεί να έχει και ένα καλό νόημα. Σίγουρα οι λέξεις είναι κακότυχες. Τις κάνουμε ό,τι θέλουμε. Όταν λέω ότι δεν είμαι ουτοπιστής, οφείλω να πω με κάθε ειλικρίνεια ότι δεν μου αρέσει ο λόγος περί ουτοπίας, επειδή είναι ένας λόγος περί αυτού που δεν υπάρχει.
Ουτοπία, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι ένας ου-τόπος. Δεν γνωρίζουμε ποιος είναι ο δρόμος για να φτάσουμε μέχρι εκεί, ούτε το πότε θα φτάσουμε, ούτε το αν θα φτάσουμε, αλλά το χειρότερο είναι η τρομερή παρεξήγηση στην οποία πέφτουν όλοι όσοι μιλούν για ουτοπία. Στο βάθος ουτοπία πρακτικά σημαίνει ότι εγώ, ως μέλος ενός συνόλου, χρειάζομαι ορισμένα πράγματα, αλλά έχω επίγνωση του ότι δεν μπορώ να τα έχω τώρα -επειδή οι εχθροί είναι πιο ισχυροί, επειδή μου λείπουν τα μέσα, επειδή οι καρποί δεν είναι ώριμοι- και επομένως λέω: καλά, αφού δεν μπορώ να τα έχω τώρα, θα τα αποκτήσω κάποτε. (…)
Η μεγάλη παρεξήγηση στην οποία πέφτουμε όλοι είναι ότι τοποθετώντας στο μέλλον εκείνο που χρειαζόμαστε σήμερα -αλλά που σήμερα δεν μπορούμε να το έχουμε επειδή μας λείπουν τα μέσα- ξεχνάμε κάτι πολύ απλό: αν αυτό που εμείς επιθυμούμε τώρα μπορούσε να υλοποιηθεί το 2043 ή σε 100-150 χρόνια, αν αυτό που για μας τώρα θα ήταν θαυμάσιο, η υλοποιημένη ουτοπία που θα μπορούσαν να έχουν σε 100-150 χρόνια οι απόγονοί μας, ποιος μας εγγυάται ότι θα τους ενδιαφέρει αυτό για το οποίο ενδιαφερόμαστε εμείς σήμερα;
Εγώ νομίζω, πιο απλά, λιγότερο ρητορικά και, αν μου το επιτρέπετε, λιγότερο δημαγωγικά, ότι ο μοναδικός τόπος στον οποίο πραγματικά η εργασία μας μπορεί να έχει αποτέλεσμα και αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να αναγνωριστεί, να συζητηθεί και να αμφισβητηθεί από μας, είναι η αυριανή μέρα. Το αύριο είναι η ουτοπία μας. Και με την εργασία που κάνουμε σήμερα, με τις μικρές μας ζωές και με τις σχετικές ελπίδες μας ότι αύριο θα είμαστε όλοι ζωντανοί, θα οικοδομηθεί το αύριο. Ας μη σκεφτόμαστε την ουτοπία.
Οταν ο Μπόρχες γράφει το «Πιέρ Μενάρ, συγγραφέας του Δον Κιχώτη», μιλάει για έναν άνθρωπο ο οποίος αφοσιώνεται στο καθήκον να γράψει τον Δον Κιχώτη παρά το γεγονός ότι αυτός έχει ήδη γραφτεί. Και τον γράφει με τα ίδια ακριβώς λόγια που χρησιμοποίησε ο Θερβάντες. Ένα καθήκον τόσο γιγάντιο, που παραμένει ατελές. Αλλά ο Μπόρχες εστιάζει στο γεγονός ότι ο Πιέρ Μενάρ έγραψε ένα διαφορετικό βιβλίο. Γιατί η λέξη δικαιοσύνη, για παράδειγμα, δεν σήμαινε για τον Θερβάντες, στα τέλη του 16ου και στις αρχές του 17ου αιώνα, αυτό που σημαίνει για μας σήμερα.
Αν υπάρχει κάτι που χρειάζεται σήμερα η αριστερά περισσότερο από κάθε τι άλλο είναι μια ακριβής αναθεώρηση των εννοιών. Όπως έλεγα πριν, οι λέξεις είναι κακότυχες, υπάρχουν για να τις χρησιμοποιούμε όπως μας αρέσει και το χειρότερο είναι ότι μπορεί κανείς να χρησιμοποιεί την ίδια λέξη για να πει πράγματα όχι μόνον διαφορετικά αλλά, πολύ συχνά, απολύτως αντίθετα. Γι‘ αυτό λέω ότι η πρώτη έννοια που η αριστερά πρέπει να ξαναδεί είναι η έννοια της αριστεράς. Τι είναι σήμερα η αριστερά και πού βρίσκεται; Βρίσκεται εδώ; Σαφώς βρίσκεται εδώ. Αλλά στην πολιτική σφαίρα πολλοί άνθρωποι μιλούν για την αριστερά σαν να επικαλούνται μάταια το όνομα του Θεού. Είχα πει ότι προτείνω να αφαιρεθεί η λέξη ουτοπία από το λεξικό. Όχι, ας την αφήσουν εκεί, αλλά ας την αφήσουν ήσυχη.
Υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα που πρέπει επειγόντως να επανεξεταστεί: εκείνο της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι σήμερα μια δημοκρατία περιορισμένη, εξαρτημένη, ακρωτηριασμένη, επειδή η εξουσία των πολιτών, η εξουσία καθενός από μας, περιορίζεται στην πολιτική σκηνή στο να διώχνουμε μια κυβέρνηση που δεν μας αρέσει και να την αντικαθιστούμε με μιαν άλλη που ίσως να μας αρέσει. Οι μεγάλες αποφάσεις όμως παίρνονται σε μιαν άλλη σφαίρα και όλοι γνωρίζουμε ποια είναι αυτή: οι μεγάλες διεθνείς οικονομικές οργανώσεις, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα, η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου. Κανένας από αυτούς τους οργανισμούς δεν είναι δημοκρατικός. Πώς μπορούμε να συνεχίζουμε να μιλάμε για δημοκρατία, όταν αυτοί που πραγματικά κυβερνούν τον κόσμο δεν έχουν εκλεγεί δημοκρατικά από τον λαό; (…)
Ζοζέ Σαραμάγκου (στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ - Πόρτο Αλέγκρε, Ιανουάριος 2005)
Posted in ανεμομαζέματα.
Οφείλω να σας πω μια κακή είδηση: εγώ δεν είμαι ουτοπιστής. Και μια χειρότερη είδηση: Θεωρώ την έννοια της ουτοπίας ανώφελη και αρνητική, όπως είναι και η ιδέα ότι μετά τον θάνατό μας πηγαίνουμε στον παράδεισο. Θα προσπαθήσω να δείξω στη συνέχεια ότι υπάρχει ένα ζήτημα που είναι οργανικά συνδεδεμένο με την ουτοπία ή με την ουτοπική σκέψη ή με τη διακαή επιθυμία της ανθρώπινης ύπαρξης να βελτιώνει τη ζωή της όχι μόνον υλικά αλλά και πνευματικά και ηθικά: η αναζωογόνηση, η εκ νέου επινόηση της δημοκρατίας. Πριν μιλήσουμε για τον Δον Κιχώτη, πρέπει να πούμε ότι για τα 5 δισεκατομμύρια πρόσωπα που ζουν μέσα στην αθλιότητα η λέξη ουτοπία δεν σημαίνει απολύτως τίποτα (…).
Στην πραγματικότητα, ο Δον Κιχώτης δεν είναι ουτοπιστής. Στο βάθος είναι ένας πραγματιστής με την καλύτερη έννοια της λέξης, γιατί αυτή η λέξη μπορεί να έχει και ένα καλό νόημα. Σίγουρα οι λέξεις είναι κακότυχες. Τις κάνουμε ό,τι θέλουμε. Όταν λέω ότι δεν είμαι ουτοπιστής, οφείλω να πω με κάθε ειλικρίνεια ότι δεν μου αρέσει ο λόγος περί ουτοπίας, επειδή είναι ένας λόγος περί αυτού που δεν υπάρχει.
Ουτοπία, όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι ένας ου-τόπος. Δεν γνωρίζουμε ποιος είναι ο δρόμος για να φτάσουμε μέχρι εκεί, ούτε το πότε θα φτάσουμε, ούτε το αν θα φτάσουμε, αλλά το χειρότερο είναι η τρομερή παρεξήγηση στην οποία πέφτουν όλοι όσοι μιλούν για ουτοπία. Στο βάθος ουτοπία πρακτικά σημαίνει ότι εγώ, ως μέλος ενός συνόλου, χρειάζομαι ορισμένα πράγματα, αλλά έχω επίγνωση του ότι δεν μπορώ να τα έχω τώρα -επειδή οι εχθροί είναι πιο ισχυροί, επειδή μου λείπουν τα μέσα, επειδή οι καρποί δεν είναι ώριμοι- και επομένως λέω: καλά, αφού δεν μπορώ να τα έχω τώρα, θα τα αποκτήσω κάποτε. (…)
Η μεγάλη παρεξήγηση στην οποία πέφτουμε όλοι είναι ότι τοποθετώντας στο μέλλον εκείνο που χρειαζόμαστε σήμερα -αλλά που σήμερα δεν μπορούμε να το έχουμε επειδή μας λείπουν τα μέσα- ξεχνάμε κάτι πολύ απλό: αν αυτό που εμείς επιθυμούμε τώρα μπορούσε να υλοποιηθεί το 2043 ή σε 100-150 χρόνια, αν αυτό που για μας τώρα θα ήταν θαυμάσιο, η υλοποιημένη ουτοπία που θα μπορούσαν να έχουν σε 100-150 χρόνια οι απόγονοί μας, ποιος μας εγγυάται ότι θα τους ενδιαφέρει αυτό για το οποίο ενδιαφερόμαστε εμείς σήμερα;
Εγώ νομίζω, πιο απλά, λιγότερο ρητορικά και, αν μου το επιτρέπετε, λιγότερο δημαγωγικά, ότι ο μοναδικός τόπος στον οποίο πραγματικά η εργασία μας μπορεί να έχει αποτέλεσμα και αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να αναγνωριστεί, να συζητηθεί και να αμφισβητηθεί από μας, είναι η αυριανή μέρα. Το αύριο είναι η ουτοπία μας. Και με την εργασία που κάνουμε σήμερα, με τις μικρές μας ζωές και με τις σχετικές ελπίδες μας ότι αύριο θα είμαστε όλοι ζωντανοί, θα οικοδομηθεί το αύριο. Ας μη σκεφτόμαστε την ουτοπία.
Οταν ο Μπόρχες γράφει το «Πιέρ Μενάρ, συγγραφέας του Δον Κιχώτη», μιλάει για έναν άνθρωπο ο οποίος αφοσιώνεται στο καθήκον να γράψει τον Δον Κιχώτη παρά το γεγονός ότι αυτός έχει ήδη γραφτεί. Και τον γράφει με τα ίδια ακριβώς λόγια που χρησιμοποίησε ο Θερβάντες. Ένα καθήκον τόσο γιγάντιο, που παραμένει ατελές. Αλλά ο Μπόρχες εστιάζει στο γεγονός ότι ο Πιέρ Μενάρ έγραψε ένα διαφορετικό βιβλίο. Γιατί η λέξη δικαιοσύνη, για παράδειγμα, δεν σήμαινε για τον Θερβάντες, στα τέλη του 16ου και στις αρχές του 17ου αιώνα, αυτό που σημαίνει για μας σήμερα.
Αν υπάρχει κάτι που χρειάζεται σήμερα η αριστερά περισσότερο από κάθε τι άλλο είναι μια ακριβής αναθεώρηση των εννοιών. Όπως έλεγα πριν, οι λέξεις είναι κακότυχες, υπάρχουν για να τις χρησιμοποιούμε όπως μας αρέσει και το χειρότερο είναι ότι μπορεί κανείς να χρησιμοποιεί την ίδια λέξη για να πει πράγματα όχι μόνον διαφορετικά αλλά, πολύ συχνά, απολύτως αντίθετα. Γι‘ αυτό λέω ότι η πρώτη έννοια που η αριστερά πρέπει να ξαναδεί είναι η έννοια της αριστεράς. Τι είναι σήμερα η αριστερά και πού βρίσκεται; Βρίσκεται εδώ; Σαφώς βρίσκεται εδώ. Αλλά στην πολιτική σφαίρα πολλοί άνθρωποι μιλούν για την αριστερά σαν να επικαλούνται μάταια το όνομα του Θεού. Είχα πει ότι προτείνω να αφαιρεθεί η λέξη ουτοπία από το λεξικό. Όχι, ας την αφήσουν εκεί, αλλά ας την αφήσουν ήσυχη.
Υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα που πρέπει επειγόντως να επανεξεταστεί: εκείνο της δημοκρατίας. Η δημοκρατία είναι σήμερα μια δημοκρατία περιορισμένη, εξαρτημένη, ακρωτηριασμένη, επειδή η εξουσία των πολιτών, η εξουσία καθενός από μας, περιορίζεται στην πολιτική σκηνή στο να διώχνουμε μια κυβέρνηση που δεν μας αρέσει και να την αντικαθιστούμε με μιαν άλλη που ίσως να μας αρέσει. Οι μεγάλες αποφάσεις όμως παίρνονται σε μιαν άλλη σφαίρα και όλοι γνωρίζουμε ποια είναι αυτή: οι μεγάλες διεθνείς οικονομικές οργανώσεις, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Παγκόσμια Τράπεζα, η Παγκόσμια Οργάνωση Εμπορίου. Κανένας από αυτούς τους οργανισμούς δεν είναι δημοκρατικός. Πώς μπορούμε να συνεχίζουμε να μιλάμε για δημοκρατία, όταν αυτοί που πραγματικά κυβερνούν τον κόσμο δεν έχουν εκλεγεί δημοκρατικά από τον λαό; (…)
Ζοζέ Σαραμάγκου (στο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ - Πόρτο Αλέγκρε, Ιανουάριος 2005)
Posted in ανεμομαζέματα.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
